Luther - 노예의지론(De servo arbitrio)/part2 | WA 18, 701-702
Kerygma Academic Reader

part2 | WA 18, 701-702

49/ 92
이 장의 길잡이원전 좌표와 핵심 용어53% · 열기

읽기 순서

본문을 먼저 읽고, 밑줄 용어는 클릭해서 뜻을 확인한 다음 원전 좌표로 돌아가 보세요.

원전 좌표

2

핵심 용어

표시된 용어가 아직 없습니다.

이 부분에서 루터는 자의적인 ‘비유’(tropus) 해석의 위험성을 계속해서 경고합니다. 그는 이러한 해석 방식이 성경의 명료성을 파괴하고, 결국 모든 이단에게 성경을 자기 마음대로 왜곡할 수 있는 길을 열어준다고 주장합니다. 루터는 오리게네스와 아리우스파의 예를 들며, 성경 말씀의 단순한 의미를 버리고 비유적 해석에 기댈 때 어떤 신학적 재앙이 초래되는지를 보여줍니다. 그는 에라스무스가 자신(루터) 역시 비유 해석을 사용한다고 비난한 것을 반박하며, 자신은 언제나 말씀의 문자적, 문법적 의미에 충실했다고 주장합니다. 루터는 에라스무스와 소피스트들이야말로 성경의 명령을 능력의 진술로 왜곡하는 ‘폭력적인 해석’을 자행하고 있다고 비판합니다.

WA 18, 701페이지 번역

1. 라틴어 본문 (Latin Text with Line Numbers)

[1] erit scriptura tota nisi arundo ventis agitata aut vertumnus ¹ aliquis? Tum [2] vere nihil certi neque statuetur neque probabitur in ullo articulo fidei, quod [3] non queas aliquo tropo cavillari. Vitari potius sicut praesentissimum venenum [4] debet omnis tropus, quem non cogit ipsamet scriptura. Vide, quid [5] acciderit tropologo illi Origeni in enarrandis scripturis? quam dignas praebet [6] occasiones calumniatori Purphyrio, ut Hieronymo quoque videantur parum [7] facere, qui Origenem tuentur.² Quid accidit Arrianis in tropo illo, quo [8] Christum fecerunt Deum nuncupativum? Quid nostro saeculo accidit novis [9] istis Prophetis in verbis Christi: Hoc est corpus meum? ubi alius in pronomine [10] Hoc, alius in verbo Est, alius in nomine Corpus tropicus est.³ Ego [11] id observavi, omnes haereses et errores in scripturis non venisse ex simplicitate [12] verborum, ut iactatur pene toto orbe, sed ex neglecta simplicitate [13] verborum et ex affectatis proprio cerebro tropis aut sequelis.

[14] Exempli gratia: Ad quodcunque voles extende manum tuam, ego [15] nunquam (quod memini) hac violenta interpretatione tractavi, ut dicerem: [16] Gratia extendet manum tuam, ad quod ipsa velit; Facite vobis cor novum, [17] id est: gratia faciet vobis cor novum, et similia, licet me Diatribe publico [18] libello sic traducat⁴, tropis scilicet et sequelis distenta et illusa, ut non [19] videat, quid de quo loquatur. Sed sic dixi: Et Extende manum etc. verbis [20] simpliciter, ut sonant, acceptis seclusisque tropis et sequelis nihil aliud [21] significari, quam quod exigitur a nobis extensio manus significaturque quid [22] facere debeamus, ut est natura verbi imperativi apud grammaticos et usum [23] loquendi. Diatribe vero neglecta hac verbi simplicitate, sequelis vero et [24] tropis violenter adductis sic interpretatur: Extende manum, id est: potes [25] vi propria extendere manum; Facite cor novum, id est: potestis facere cor [26] novum; Credite in Christum, id est: potestis credere, ut idem sit apud eam, [27] quod imperative et quod indicative dicitur; alioqui parata est ridiculam et [28] frustraneam facere scripturam. Atque has interpretationes nulli grammatico [29] ferendas ⁵ non licet in Theologis violentas et affectatas dicere, sed probatissimorum [30] sunt doctorum tot soeculis receptorum.

2. 한국어 번역 (Korean Translation with Line Numbers)

[1] 성경 전체가 바람에 흔들리는 갈대나 어떤 베르툼누스¹ 외에 무엇이 되겠는가? 그러면 [2] 참으로 신앙의 어떤 조항에서도 확실한 것은 아무것도 세워지지도 증명되지도 못할 것이니, [3] 당신이 어떤 비유로도 궤변을 부릴 수 없는 것이 없을 것이기 때문이다. 성경 자체가 강요하지 않는 [4] 모든 비유는 오히려 가장 즉효성 있는 독처럼 피해야 마땅하다. 보라, [5] 성경을 해설함에 있어 저 비유학자 오리게네스에게 무슨 일이 일어났는가? 그가 비방자 포르피리오스에게 얼마나 합당한 [6] 빌미를 제공했는지, 히에로니무스조차도 오리게네스를 [7] 옹호하는 자들이 별 도움이 안 된다고 여길 정도였다.² 저 비유로 그리스도를 [8] 명목상의 신으로 만들었던 아리우스파에게는 무슨 일이 일어났는가? 우리 시대에 그리스도의 말씀, “이것은 내 몸이라”에 대해 [9] 저 새로운 예언자들에게는 무슨 일이 일어났는가? 어떤 자는 대명사 [10] ‘이것’에서, 어떤 자는 동사 ‘이다’에서, 어떤 자는 명사 ‘몸’에서 비유를 찾는다.³ 나는 [11] 이것을 관찰했다. 즉, 성경에 나타난 모든 이단과 오류는, 거의 온 세상이 떠벌리는 것처럼, [12] 말씀의 단순함에서 온 것이 아니라, 말씀의 단순함을 [13] 무시하고 자기 머리로 꾸며낸 비유나 추론에서 왔다는 것이다.

[14] 예를 들어, “네가 원하는 것은 무엇이든지 네 손을 뻗으라”는 말씀을, 나는 [15] (내가 기억하기로는) 결코 “은혜가 자신이 원하는 곳으로 네 손을 뻗게 할 것이다”라고 말하는 [16] 그런 폭력적인 해석으로 다룬 적이 없다. 또한 “너희는 새 마음을 만들라”를, [17] “은혜가 너희에게 새 마음을 만들어 줄 것이다” 등과 같이 해석한 적도 없다. 비록 『자유의지론』이 공개적인 [18] 책에서 나를 그렇게 비방하지만 말이다.⁴ 그는 비유와 추론에 사로잡혀 환상에 빠져, [19] 무엇에 대해 무엇을 말하는지 보지 못한다. 그러나 나는 이렇게 말했다: “손을 뻗으라 등등”이라는 말씀을 [20] 비유와 추론을 배제하고 문자 그대로 받아들일 때, 그것은 [21] 우리에게 손을 뻗는 것이 요구된다는 것과, 우리가 무엇을 [22] 해야 하는지가 의미된다는 것 외에는 아무것도 의미하지 않는다. 이는 문법가들과 언어 사용법에서 [23] 명령법 동사의 본성이 그러하기 때문이다. 그러나 『자유의지론』은 이 말씀의 단순함을 무시하고, 폭력적으로 [24] 추론과 비유를 끌어들여 이렇게 해석한다: “손을 뻗으라”는 것은, “너는 [25] 자신의 힘으로 손을 뻗을 수 있다”는 뜻이다. “새 마음을 만들라”는 것은, “너희는 새 마음을 [26] 만들 수 있다”는 뜻이다. “그리스도를 믿으라”는 것은, “너희는 믿을 수 있다”는 뜻이다. 그리하여 그에게는 [27] 명령법으로 말해지는 것과 직설법으로 말해지는 것이 동일한 것이 된다. 그렇지 않으면 그는 성경을 우스꽝스럽고 [28] 헛된 것으로 만들 준비가 되어 있다. 어떤 문법가도 용납할 수 없는⁵ 이러한 해석들을 [29] 신학자들에게 있어서 폭력적이고 작위적이라고 말하는 것이 허용되지 않는다면, 그것들은 수 세기 동안 인정받은 [30] 가장 검증된 박사들의 것이다.

3. 학술 장치 번역 (Translation of the Apparatus)

  • [WA 행 1] 편집자 주석:
    • 1) Vgl. oben S. 648. -> [1] [위 648쪽 참조].
  • [WA 행 7] 편집자 주석:
    • 2) Hieronymus urteilte über die Verfasser der drei hauptsächlichsten Gegenschriften gegen Porphyrius, Methodius, Eusebius und Apollinaris im allgemeinen nicht günstig; vgl. seine Vorrede zu Daniel. -> [2] [히에로니무스는 포르피리오스에 대한 세 주요 반박서의 저자들, 즉 메토디우스, 에우세비우스, 아폴리나리스에 대해 전반적으로 호의적으로 평가하지 않았다; 그의 다니엘서 서문 참조].
  • [WA 행 10] 편집자 주석:
    • 3) Vgl. Unsre Ausg. 19, 498. -> [3] [본 전집 19권, 498쪽 참조].
  • [WA 행 18] 편집자 주석:
    • 4) Vgl. oben S. 621 zu Z. 8 ff. -> [4] [위 621쪽, 8행 이하 참조].
  • [WA 행 29] 편집자 주석:
    • 5) Erasmus fühlte sich durch solche Bemerkungen persönlich getroffen; er wußte, daß er bei seinen Gegnern in dem Rufe eines tenuis Theologus vel magis grammaticus stand; vgl. Brief an Cranfeld v. 18. Dezember 1519 u. ö. -> [5] [에라스무스는 이러한 지적에 개인적으로 상처를 받았다; 그는 자신이 반대자들 사이에서 ‘빈약한 신학자 혹은 차라리 문법가’라는 평판을 받고 있음을 알았다; 1519년 12월 18일자 크란펠트에게 보낸 편지 등 참조].

WA 18, 702페이지 번역

1. 라틴어 본문 (Latin Text with Line Numbers)

[1] Sed facile est Diatribae, tropos hoc loco admittere et sequi, ut cuius [2] nihil refert, certane sint an incerta, quae dicuntur. Quin hoc agit, ut incerta [3] sint omnia, ut quae consulit relinquenda potius quam scrutanda esse [4] dogmata de libero arbitrio. Ideo hoc satis illi fuerat, utcunque amoliri [5] dicta, quibus se sentit urgeri. Nobis autem, quibus res agitur seria et qui [6] certissimam veritatem pro stabiliendis conscientiis quaerimus, longe aliter [7] agendum est. Nobis, inquam, non est satis, si dixeris: potest hic tropus [8] esse, sed quaeritur, an debeat et oporteat tropum hic esse. Quod si non [9] monstraris, necessario inesse tropum, nihil prorsus effeceris. Stat ibi verbum [10] Dei: Ego indurabo cor Pharaonis. Si tu dixeris, sic accipiendum esse vel accipi [11] posse: Ego permittam indurari, Audio quidem, sic posse accipi; Audio hunc [12] tropum populari sermone vulgatum ut: ego te perdidi, quia statim non [13] correxi errantem. Sed non est illi probationi locus. Non quaeritur, an [14] tropus ille sit in usu. Non quaeritur, an aliquis possit eum hoc loco Pauli [15] usurpare. Sed hoc quaeritur, an tutum ac certum sit, recte hoc loco usurpare, [16] et an Paulus velit eo uti. Non de alieno lectoris usu, sed de ipsius [17] authoris Pauli usu quaeritur. Quid facies conscientiae sic quaerenti: Ecce [18] Deus author dicit: Indurabo cor Pharaonis; aperta et nota est significatio [19] verbi Indurare. Homo vero lector dicit mihi: Indurare hoc loco est occasionem [20] indurandi dare, dum non statim corrigitur peccator. Qua authoritate, [21] Quo consilio, qua necessitate vocis illa naturalis significatio mihi sic [22] torquetur? Quid si erret lector et interpres? unde probatur illam torturam [23] verbi hoc loco fieri debere? Periculosum, imo impium est, verbum Dei [24] sine necessitate, sine authoritate torquere. An huic animulae laboranti tum [25] sic consules: Origenes sic sensit, Aut sic: Desine talia scrutari, cum sint [26] curiosa et supervacanea? At illa respondebit: Hoc Mosen et Paulum [27] admoneri oportuerat, antequam scriberent, atque adeo ipsum Deum. Ut [28] quid nos curiosis et supervacaneis scriptis divexant?

[29] Non iuvat itaque Diatriben hoc miserum effugium troporum. Sed [30] tenendus est hic fortiter Protheus noster, ut nos faciat certissimos de tropo [31] huius loci, idque vel clarissimis scripturis vel evidentibus miraculis. Ipsi [32] sic opinanti, etiam consentiente omnium saeculorum industria, nihil credimus, [33] sed pergimus et urgemus, tropum hic nullum esse posse, simpliciter vero,

2. 한국어 번역 (Korean Translation with Line Numbers)

[1] 그러나 『자유의지론』에게는, 말해지는 것들이 확실하든 불확실하든 아무 상관이 없으니, [2] 이 구절에서 비유를 인정하고 따르는 것이 쉬운 일이다. 실로 그는 모든 것이 불확실하게 되도록 [3] 행동하니, 자유의지에 대한 교리들은 탐구하기보다 [4] 버려두어야 한다고 권고하기 때문이다. 그러므로 그에게는 자신이 압박받는다고 느끼는 [5] 말씀들을 어떻게든 제거하는 것으로 충분했다. 그러나 우리, 즉 진지한 문제를 다루고 [6] 양심을 확고히 세우기 위해 가장 확실한 진리를 찾는 우리에게는, 전혀 다르게 [7] 행동해야 한다. 말하건대, 우리에게는 당신이 “여기에 비유가 있을 수 있다”고 말하는 것으로는 충분치 않다. [8] 문제는 여기에 비유가 있어야만 하고 마땅히 있어야 하는가이다. 만일 당신이 [9] 비유가 필연적으로 내재함을 보여주지 못한다면, 당신은 전혀 아무것도 이룬 것이 없다. 거기에 하나님의 [10] 말씀이 서 있다: “내가 파라오의 마음을 완악하게 하리라.” 만일 당신이, 이것이 “내가 완악해지도록 허락하리라”로 [11] 받아들여져야 하거나 받아들여질 수 있다고 말한다면, 나는 그렇게 받아들여질 수 있다는 것을 듣는다. 나는 이 [12] 비유가 “내가 너를 망하게 했다, 왜냐하면 내가 즉시 잘못을 바로잡아주지 않았기 때문이다”와 같이 [13] 대중적인 말로 널리 퍼져 있음을 듣는다. 그러나 그 증명에는 근거가 없다. [14] 그 비유가 사용되고 있는지가 문제 되는 것이 아니다. 누군가 바울의 이 구절에서 그것을 [15] 사용할 수 있는지가 문제 되는 것도 아니다. 문제는, 이 구절에서 그것을 올바로 사용하는 것이 안전하고 확실한지, [16] 그리고 바울이 그것을 사용하기를 원하는지이다. 다른 독자의 용법이 아니라, 저자 [17] 바울 자신의 용법이 문제 되는 것이다. 이렇게 묻는 양심에 당신은 무엇을 하겠는가? “보라, [18] 저자이신 하나님께서 말씀하신다: ‘내가 파라오의 마음을 완악하게 하리라.’ ‘완악하게 하다’는 동사의 의미는 [19] 명백하고 잘 알려져 있다. 그러나 독자인 인간은 나에게 말한다: 여기서 ‘완악하게 하다’는 것은 [20] 죄인이 즉시 교정되지 않을 때 완악해질 기회를 주는 것이다. 어떤 권위로, [21] 어떤 근거로, 어떤 필연성으로 그 단어의 저 자연스러운 의미가 나를 위해 그렇게 [22] 왜곡되는가? 만일 독자와 해석자가 틀렸다면 어찌할 것인가? 이 구절에서 그 단어의 왜곡이 [23] 마땅히 일어나야 한다는 것이 어디서 증명되는가? 필연성 없이, 권위 없이 하나님의 말씀을 [24] 왜곡하는 것은 위험하며, 실로 불경하다.” 이 고통받는 작은 영혼에게 그때 [25] 이렇게 충고하겠는가? “오리게네스는 그렇게 생각했다.” 혹은 이렇게? “그런 것들은 [26] 호기심에서 비롯된 것이고 불필요하니, 탐구하기를 그만두라.” 그러나 그 영혼은 답할 것이다: “이것은 모세와 바울이, [27] 아니 실로 하나님 자신이 글을 쓰시기 전에 경고받았어야 할 일이다. [28] 어찌하여 그들은 우리를 호기심에서 비롯된 불필요한 글로 괴롭히는가?”

[29] 그러므로 이 비참한 비유의 도피처는 『자유의지론』에게 아무 도움이 되지 않는다. 오히려 [30] 우리의 이 프로테우스를 단단히 붙들어서, 그가 이 구절의 비유에 대해 우리를 가장 확실하게 [31] 만들어 주도록 해야 한다. 그것도 가장 명료한 성경 말씀이나 명백한 기적들로 말이다. [32] 그가 그렇게 생각하고, 심지어 모든 세기의 노력이 동의한다 할지라도, 우리는 아무것도 믿지 않고, [33] 계속해서 여기에 어떤 비유도 있을 수 없으며, 하나님의 말씀은 문자 그대로

3. 학술 장치 번역 (Translation of the Apparatus)

  • [WA 행 10-11] 에라스무스 『자유의지론』 인용문:
    • Diatribe; Erasmus zitiert Origenes, περὶ ἀρχῶν lib. 3, die bekannte Stelle von der Sonnenwirkung. -> [『자유의지론』; 에라스무스는 오리게네스의 『원리론』 3권, 태양의 작용에 관한 유명한 구절을 인용한다.]
  • [WA 행 10] 성경 인용 출처: 2. Mose 4, 21; Röm. 9, 18