WA 18, 647페이지 번역
1. 라틴어 본문 (Latin Text with Line Numbers)
[1] vel ipsis daemonibus, saltem ius Turcarum et Iudaeorum nobis permittite, [2] ut rationem dogmatis vestri postulemus, quod Petrus vester vobis mandavit. [3] Postulamus autem modestissime, scilicet quod non exigimus sanctimonia, [4] spiritu, miraculis ipsum probari, quod utique possemus iure vestro, cum ipsi [5] hoc ab aliis exigatis. Quin et hoc donamus, ne ullum exemplum facti vel [6] verbi vel cogitationis in vestro dogmate exhibeatis, sed id solum doceatis, [7] ipsum dogma saltem declaretis, quid per ipsum intelligi velitis, qua forma, [8] si vos non vultis vel non potestis, saltem nos conemur exemplum eius [9] edere. Imitamini vel Papam cum suis, qui dicunt: Quae dicimus facite, [10] secundum opera vero nostra nolite facere. Ita et vos dicite, Quod opus illa [11] vis requirat fieri; nos accingemur, vobis ocio relicto. An non hoc saltem [12] impetrabimus a vobis? Quo plures estis, quo antiquiores, quo maiores, et [13] quo omnibus nominibus potiores quam nos, hoc turpius vobis est, ut nobis, [14] qui omnibus modis nihili sumus coram vobis, dogma vestrum discere et [15] facere volentibus, non possitis miraculo vel pediculi occisi, vel spiritus ullo [16] affectulo, vel sanctimoniae ullo opusculo probare, sed nec ullius facti vel [17] verbi exemplum ostendere, Deinde quod inauditum est, nec ipsam dogmatis [18] formam aut intelligentiam declarare, ut saltem nos imitaremur. O festivi [19] magistri liberi arbitrii. Quid iam vos estis nisi vox, praeterea nihil? Qui [20] nunc sunt Erasme illi, qui spiritum iactant et nihil ostendunt, qui dicunt [21] solum ac mox sibi credi volunt? Nonne tui illi sunt, sic in coelum vecti? [22] qui ne dicitis quidem et tanta iactatis et exigitis. Rogamus itaque per [23] Christum, Mi Erasme, tu cum tuis nobis saltem concaedite, ut periculo [24] conscientiae nostrae absterriti liceat metu trepidare, vel saltem assensum [25] differre dogmatis, quod tu ipse vides, esse nihil nisi inanem vocem et strepitum [26] syllabarum, scilicet, Vis liberi arbitrii est, Vis liberi arbitrii est, etiam si [27] ad summum veneritis et omnia vestra probata sint et constent. Deinde adhuc [28] incertum apud ipsos tuos, an ea vox sit vel non sit, cum ipsi inter sese [29] varient et sibi ipsis non constent. Iniquissimum est, imo longe miserrimum, [30] solo phantasmate voculae unius eiusdemque incertae nostras conscientias [31] vexari, quas Christus sanguine suo redemit. Ac nisi vexari nos sinamus, [32] rei accusamur superbiae inauditae, quod tot patres tot saeculorum contempserimus, [33] qui liberum arbitrium asseruerint, cum verius, ut ex dictis vides, [34] nihil prorsus de libero arbitrio definirint, ac sub praetextu et nomine illorum,
2. 한국어 번역 (Korean Translation with Line Numbers)
[1] 심지어 악마들에게도 말입니다. 적어도 튀르크인이나 유대인의 권리라도 우리에게 허락하여, [2] 당신들의 교리(
dogmatis)에 대한 근거(rationem)를 요구하게 해주십시오. 이는 당신들의 베드로가 당신들에게 명령한 바입니다. [3] 우리는 아주 겸손하게 요구합니다. 즉, 우리는 그것이 거룩함이나 [4] 영(spiritu)이나 기적(miraculis)으로 증명되기를 요구하지 않습니다. 물론 당신들이 다른 이들에게 이것을 [5] 요구하니, 당신들의 권리에 따라 우리도 그리할 수 있었을 것입니다. 나아가 우리는 이것마저 양보합니다. 당신들의 교리에 있어 어떠한 행위나 [6] 말이나 생각의 본보기를 보이지 않아도 좋으니, 단지 이것 하나만 가르쳐 주십시오. [7] 즉, 그 교리(dogma) 자체를 적어도 설명하여, 그것으로 무엇을 이해해야 하는지, 어떤 형식으로 이해해야 하는지를 [8] 알려주십시오. 만일 당신들이 원치 않거나 할 수 없다면, 적어도 우리가 그 본보기를 [9] 제시하도록 시도하게라도 해주십시오. 교황과 그의 추종자들을 본받으십시오. 그들은 말하기를, “우리가 말하는 것은 행하고, [10] 우리의 행실은 따르지 말라”고 합니다. 그러니 당신들도 그 힘(vis)이 [11] 어떤 행위를 요구하는지 말하십시오. 그러면 당신들은 쉬고 우리는 허리를 동여맬 것입니다. 적어도 이것 하나만큼은 [12] 당신들에게서 얻어낼 수 있지 않겠습니까? 당신들이 더 다수이고, 더 오래되었고, 더 위대하고, [13] 모든 면에서 우리보다 더 우월할수록, 당신들 앞에서 모든 면에서 [14] 아무것도 아닌 우리, 즉 당신들의 교리를 배우고 [15] 행하기를 원하는 우리에게, 하다못해 이 한 마리 죽이는 기적으로나, 아주 작은 영의 [16] 감동으로나, 아주 작은 거룩한 행위로도 증명하지 못하고, 또한 어떠한 행위나 [17] 말의 본보기도 보이지 못하며, 나아가 전대미문으로 그 교리의 [18] 형식이나 의미 자체를 설명하지 못하여 우리가 최소한 모방조차 할 수 없게 하는 것은 당신들에게 더 큰 수치입니다. 오, 자유의지의 [19] 훌륭한 스승들이여! 이제 당신들은 ‘목소리, 그 외에는 아무것도 아닌 것’이 아닙니까? [20] 에라스무스여, 이제 영(spiritum)을 자랑하면서도 아무것도 보여주지 못하고, 그저 말만 하고서 [21] 곧바로 믿어달라고 원하는 자들은 누구입니까? 그렇게 하늘로 솟구친 그들이 바로 당신의 사람들이 아닙니까? [22] 당신들은 말조차 하지 않으면서 그렇게 많은 것을 자랑하고 요구합니다. 그러므로 우리는 그리스도의 이름으로 [23] 간청합니다, 나의 에라스무스여. 당신과 당신의 사람들은 적어도 우리에게 이것을 허락하십시오. 우리 양심의 [24] 위험에 놀라, 두려움에 떨거나, 적어도 그 교리에 대한 [25] 동의를 유보하는 것을 말입니다. 당신 스스로도 보시기에, 그것은 공허한 목소리와 [26] 음절들의 소음, 즉 “자유의지의 힘이 있다, 자유의지의 힘이 있다”는 말 외에는 아무것도 아닙니다. 설령 당신들이 [27] 극에 달하여 당신들의 모든 것이 증명되고 확고해진다 해도 말입니다. 게다가 아직도 [28] 당신의 사람들 사이에서조차 그 말이 존재하는지 아닌지 불확실하며, 그들 자신도 서로 [29] 의견이 다르고 스스로도 일관성이 없습니다. 참으로 부당하며, 실로 가장 비참한 일은, [30] 불확실한 단 하나의 작은 단어의 환영(phantasmate)만으로 그리스도께서 자신의 피로 구속하신 [31] 우리의 양심이 고통받는 것입니다. 그리고 우리가 고통받기를 거부하면, [32] 우리는 전대미문의 교만죄로 고발당합니다. 수많은 세월 동안 수많은 교부들, [33] 즉 자유의지를 주장했다는 그들을 우리가 멸시했다는 것입니다. 그러나 당신이 앞에서 본 바와 같이, 더 진실한 것은 [34] 그들이 자유의지에 대해 전혀 아무것도 정의하지 않았다는 것이며, 그들의 구실과 이름 아래,
3. 학술 장치 번역 (Translation of the Apparatus)
- [WA 행 2] 성경 인용 출처: 1. Petri 3, 15
- [WA 행 9] 성경 인용 출처: Matth. 23, 3
WA 18, 648페이지 번역
1. 라틴어 본문 (Latin Text with Line Numbers)
[1] liberi arbitrii dogma erigitur, cuius tamen neque speciem nec nomen possunt [2] ostendere, et mendaci vocabulo sic deludunt orbem.
[3] Atque hic, Erasme, tuum ipsius consilium appellamus, qui supra [4] suasisti, esse omittendas eiusmodi quaestiones, ac potius docendum Christum [5] crucifixum, et quae satis sint ad Christianam pietatem. Hoc enim iam [6] dudum nos quaerimus et agimus. Quid enim nos contendimus aliud, quam [7] ut simplicitas et puritas doctrinae Christianae regnet, relictis et neglectis iis, [8] quae per homines iuxta inventa et introducta sunt? Sed tu qui consulis [9] talia nobis, ipse non facis, imo contrarium facis, scribis Diatribas, Decreta [10] Pontificum celebras, authoritatem hominum iactas et omnia tentas, ut nos [11] rapias in ista peregrina et aliena a scripturis sanctis ac non necessaria volvas, [12] ut simplicitatem et synceritatem pietatis Christianae corrumpamus et confundamus [13] hominum additamentis. Quo facile intelligimus, nec ex animo te [14] ista nobis consuluisse, nec quicquam serio te scribere, sed inanibus bullis¹ [15] verborum tuorum confidis te orbem posse duci quocunque vis. Et tamen [16] nusquam ducis, cum nihil prorsus dicas nisi meras contradictiones per omnia [17] et ubique, ut rectissime dixerit, qui te ipsissimum Protheon aut Vertumnum² [18] appellavit, aut ut Christus dicit: Medice cura te ipsum. Turpe est doctori [19] quem culpa redarguit ipsum.³
[20] Donec igitur vestram affirmativam probaveritis, stamus in nostra negativa, [21] et sub iudice etiam toto illo choro sanctorum quem tu iactas, vel potius [22] toto mundo audemus et gloriamur, id quod nihil est, nec quid sit, monstrari [23] certo potest, oportere nos non admittere, Atque vos omnes esse incredibili [24] praesumptione vel insania, qui a nobis id ipsum exigatis admitti, nulla causa, [25] nisi quia vos multos, magnos, antiquos, id quod nihil esse ipsi fatemini, [26] asserere delectat, quasi res sit Christianis magistris digna, miserum populum [27] in re pietatis, eo quod nihil est, ac si magni ad salutem momenti foret, [28] ludere. Ubi nunc est illud graecorum ingeniorum acumen, quod hactenus, [29] saltem bella aliqua specie fingebat mendacia, hic aperto et nudo sermone [30] mentitur? Ubi latina illa industria graecae aequata, quae sic ludit et luditur [31] vocabulo vanissimo? Sed sic contingit imprudentibus vel malignis lectoribus [32] librorum, dum ea, quae sunt infirmitatis in patribus et sanctis, faciunt omnia [33] esse summae authoritatis, ut culpa ista non sit authorum, sed lectorum. Ac [34] si quis sanctimonia et authoritate Sancti Petri nixus contenderit omnia quae [35] S. Petrus unquam dixit, esse vera, ut etiam illud persuadeat esse verum,
2. 한국어 번역 (Korean Translation with Line Numbers)
[1] 자유의지의 교리가 세워지는데, 그들은 그것의 형체도 이름도 [2] 보이지 못하면서, 거짓된 단어로 세상을 속이는 것입니다.
[3] 에라스무스여, 여기서 우리는 당신 자신의 충고를 상기시키고자 합니다. 당신은 앞에서 [4] 이러한 질문들은 제쳐두고, 차라리 십자가에 못 박히신 그리스도와 [5] 기독교 경건(
pietatem)에 충분한 것들을 가르쳐야 한다고 권고했습니다. 실로 이것이 바로 우리가 오래전부터 [6] 추구하고 행하는 바입니다. 우리가 주장하는 것이, 인간의 고안에 따라 도입된 것들을 [7] 버리고 무시한 채, 기독교 교리의 단순함(simplicitas)과 순수함(puritas)이 다스리게 하자는 것 외에 무엇이겠습니까? [8] 그러나 우리에게 그러한 것을 충고하는 당신은, [9] 스스로는 그리 행하지 않고 오히려 그 반대를 행합니다. 당신은 『자유의지론』을 쓰고, 교황들의 [10] 교령(Decreta)을 칭송하며, 인간들의 권위(authoritatem)를 자랑하고, 온갖 시도를 다하여 우리를 [11] 성경에 이질적이고 낯설며 불필요한 것들 속으로 끌어들여, [12] 기독교 경건의 단순함과 진실함을 인간적인 덧붙임들로 [13] 부패시키고 혼란스럽게 만듭니다. 이로써 우리는 쉽게 알 수 있습니다. 당신이 진심으로 [14] 우리에게 이런 충고를 한 것도 아니며, 진지하게 글을 쓰는 것도 아니라는 것을 말입니다. 당신은 그저 공허한 말의 물거품¹으로 [15] 세상을 당신이 원하는 어디로든 이끌 수 있다고 자신할 뿐입니다. 그러나 당신은 [16] 어디로도 이끌지 못합니다. 당신은 온통 모순된 말만 할 뿐, [17] 아무것도 말하지 않기 때문입니다. 그러니 당신을 바로 그 프로테우스나 베르툼누스²라고 [18] 부른 사람의 말은 지극히 옳습니다. 혹은 그리스도께서 말씀하신 대로입니다: “의사여, 너 자신을 고치라.” “스스로 죄로 책망받는 [19] 스승은 부끄러운 법이다.”³[20] 그러므로 당신들이 당신들의 긍정명제(
affirmativam)를 증명하기까지, 우리는 우리의 부정명제(negativa) 안에 머물 것입니다. [21] 그리고 당신이 자랑하는 저 모든 성인들의 무리, 아니 오히려 [22] 온 세상이 심판관이 되어도, 우리는 아무것도 아니고 무엇인지도 확실히 [23] 보일 수 없는 것을 우리가 받아들여서는 안 된다고 감히 자랑하며 말할 것입니다. 그리고 당신들 모두는 믿을 수 없는 [24] 억측 혹은 광기에 사로잡혀 있습니다. 당신들은 아무런 근거도 없이, [25] 단지 당신들 스스로도 아무것도 아니라고 고백하는 것을, 당신들이 다수이고 위대하며 오래되었다는 이유만으로 [26] 주장하기를 즐길 뿐인데, 어찌 우리에게 그것을 받아들이라고 요구합니까? 마치 그것이 기독교 스승들에게 합당한 일인 양, [27] 경건의 문제에 있어 비참한 백성을, 마치 그것이 구원에 지대한 [28] 중요성이 있기라도 한 것처럼, 아무것도 아닌 것을 가지고 희롱합니다. 지금까지 [29] 적어도 어떤 아름다운 모양으로라도 거짓말을 꾸며내던 저 그리스인들의 천재적 예리함은 이제 어디에 있습니까? 여기서는 공공연하고 노골적인 말로 [30] 거짓말을 합니다. 그리스의 것에 필적하던 저 라틴의 근면함은 어디 있습니까? 그토록 공허한 [31] 단어 하나를 가지고 희롱하고 희롱당하다니요! 그러나 이것은 책을 [32] 분별없이 혹은 악의적으로 읽는 자들에게 일어나는 일입니다. 그들은 교부들과 성인들에게 있는 연약함의 소산들을 모두 [33] 최고의 권위를 가진 것으로 만들어 버리니, 그 잘못은 저자들에게 있는 것이 아니라 독자들에게 있습니다. [34] 만일 누가 성 베드로의 거룩함과 권위에 의지하여, 성 베드로가 [35] 말한 모든 것이 진리라고 주장하여, 심지어 이것마저 진리라고 설득하려 한다면 어찌 되겠습니까?
3. 학술 장치 번역 (Translation of the Apparatus)
- [WA 행 14] 편집자 주석:
1) Hier in der ursprünglichen Bedeutung: Wasserblase.-> [1] 여기서는 본래의 의미인 ‘물거품’으로 사용됨.
- [WA 행 17] 편집자 주석:
2) Horat. sat. II, 7, 14.-> [2] [호라티우스, 『풍자시』 2권 7, 14].
- [WA 행 19] 편집자 주석:
3) [Dionysius Cato] disticha moralia lib. I.-> [3] [디오니시우스 카토, 『도덕 시구집』 1권].
- [WA 행 18] 성경 인용 출처: Luk. 4, 23
- [WA 행 28-31] 에라스무스 『자유의지론』 인용문:
Diatribe.-> [에라스무스가 『자유의지론』에서 한 말을 루터가 풍자적으로 재구성함].