이 부분에서 루터는 에라스무스의 논리적 모순을 통렬하게 지적하며 서론을 마무리합니다. 루터는 에라스무스가 한편으로는 성경이 모호하다고 주장하면서, 다른 한편으로는 수많은 교부들이 명료한 성경에 근거하여 자유의지를 확신하고 순교까지 했다고 주장하는 것을 문제 삼습니다. 루터는 이 두 주장이 양립 불가능한 ‘딜레마’라고 규정합니다. 만일 교부들이 옳았다면 성경은 명료한 것이고, 만일 성경이 모호하다면 교부들은 불확실한 것을 위해 목숨을 바친 어리석은 자들이 됩니다. 루터는 이 모순을 통해 에라스무스가 실은 교부들을 존경하는 척하면서 그들의 권위를 이용해 자신의 주장을 합리화하고 있을 뿐이라고 비판합니다.
WA 18, 660페이지 번역
1. 라틴어 본문 (Latin Text with Line Numbers)
[1] enim dicis, Scripturam hic non esse dilucidam; Deinde sententia suspensa [2] in utranque partem disputas, Quid pro, quid contra dici possit, praeterea [3] nihil agis toto isto libello, quem ob eandem caussam Diatriben potius quam [4] Apophasin vel aliud appellare voluisti, quod omnia collaturus, nihil affirmaturus [5] scriberes. Si igitur dilucida scriptura non est, cur hic non modo [6] caecutiunt, sed temere et stulte definiunt et asserunt liberum arbitrium velut [7] ex certa et dilucida scriptura illi, quos iactas? videlicet, tam numerosa [8] series eruditissimorum virorum, quos in hunc usque diem tot saeculorum [9] consensus approbavit, quorum plerosque praeter admirabilem sacrarum literarum [10] peritiam vitae quoque pietas commendat, quidam doctrinae Christi, [11] quam scriptis defenderant, sanguine suo testimonium reddiderunt. Si ex [12] animo ista loqueris, fixum est apud te, liberum arbitrium habere assertores [13] mirabili literarum sacrarum peritia praeditos, ita ut sanguine suo illud [14] quoque testati sint. Quod si verum est, dilucidam illi habebant scripturam, [15] alioqui quae esset illa admirabilis peritia literarum sacrarum? Deinde quae [16] levitas et temeritas animi, sanguinem fundere pro re incerta et obscura? [17] Hoc enim non martyrum Christi sed daemonum est. Iam et tu pone ob [18] oculos et tecum expende, utrum plus tribuendum esse iudices tot eruditorum, [19] tot orthodoxorum, tot sanctorum, tot martyrum, tot veterum ac recentium [20] theologorum, tot academiarum, tot conciliorum, tot Episcoporum et summorum [21] Pontificum praeiudiciis, qui scripturas dilucidas esse senserunt, et id [22] tum scriptis tum sanguine confirmaverunt, an tuo unius privato iudicio, qui [23] negas scripturas esse dilucidas, qui forte nec unam unquam lachrymam [24] vel suspirium pro doctrina Christi emisisti? Si illos recte sensisse credis, [25] cur non imitaris? Si non credis, cur iactas tanta bucca, tanta copia, quasi [26] me obruere velles tempestate et diluvio quodam orationis, quod tamen in [27] caput tuum fortius inundat, arca vero mea in sublimi fertur secura? Nam [28] tu tot tantisque viris simul tribuis summam et stultitiam et temeritatem, [29] dum illos scribis scripturae peritissimos stilo, vita, morte illam asseruisse, [30] quam tamen obscuram et ambiguam esse contendis, hoc est aliud nihil, [31] quam illos facere imperitissimos cognoscendo et stultissimos asserendo. Sic [32] illos non honorassem ego privatus ille contemptor, ut tu facis publicus ille [33] laudator.
2. 한국어 번역 (Korean Translation with Line Numbers)
[1] 당신은 여기서 성경이 명료하지 않다고 말하고, 그 다음에는 판단을 유보한 채 [2] 양쪽 입장에 대해 무엇이 찬성이고 무엇이 반대인지 논할 뿐, 이 책 전체에서 [3] 그 외에는 아무것도 하지 않습니다. 바로 그 이유로 당신은 이 책을 ‘답변’(
Apophasin)이나 다른 이름 대신 ‘고찰’(Diatriben)이라 [4] 부르기를 원했습니다. 모든 것을 비교만 할 뿐, 아무것도 확정하지 않으려고 [5] 썼기 때문입니다. 그렇다면 만일 성경이 명료하지 않은데, 어찌하여 당신이 자랑하는 그들은 [6] 여기서 눈이 멀었을 뿐만 아니라, 무모하고 어리석게도 마치 확실하고 명료한 성경에서 나온 것처럼 [7] 자유의지를 정의하고 주장합니까? 즉, 오늘날까지 수 세기 동안의 [8] 합의가 인정한 저 수많은 [9] 박식한 인물들, 그들 중 대부분은 경이로운 성경 지식 외에도 [10] 삶의 경건함으로 추천받았고, 어떤 이들은 글로써 옹호했던 [11] 그리스도의 교리를 자신의 피로써 증언했는데도 말입니다. 만일 당신이 [12] 진심으로 이 말을 한다면, 당신에게는 자유의지가 경이로운 [13] 성경 지식을 갖춘 옹호자들을 가졌으며, 그들이 자신의 피로써 그것을 [14] 증언했다는 것이 확고한 사실입니다. 만일 그것이 사실이라면, 그들은 명료한 성경을 가졌던 것입니다. [15] 그렇지 않다면 그 경이로운 성경 지식이란 무엇이겠습니까? 나아가 불확실하고 어두운 것을 위해 [16] 피를 흘린다는 것은 얼마나 경솔하고 무모한 마음입니까? [17] 그것은 그리스도의 순교자들이 아니라 악마들의 짓입니다. 이제 당신도 눈앞에 두고 [18] 스스로 헤아려 보십시오. 성경이 명료하다고 생각했고, 그것을 [19] 글과 피로써 확증했던 저 수많은 박식한 자들, 수많은 정통 신학자들, 수많은 성인들, 수많은 순교자들, [20] 수많은 고대와 근대의 신학자들, 수많은 대학들, 수많은 공의회들, 수많은 주교들과 최고 [21] 교황들의 선판결에 더 많은 것을 돌려야 한다고 판단하십니까? 아니면 성경이 명료하지 않다고 [22] 부정하며, 아마도 그리스도의 교리를 위해 단 한 번의 눈물이나 [23] 한숨도 흘려본 적 없는 당신 한 사람의 사적인 판단에 더 많은 것을 돌려야 한다고 판단하십니까? [24] 만일 당신이 그들이 옳게 생각했다고 믿는다면, [25] 어찌하여 그들을 모방하지 않습니까? 만일 믿지 않는다면, 어찌하여 그토록 요란한 말과 풍성한 표현으로, [26] 마치 웅변의 폭풍과 홍수로 나를 압도하려는 듯이 자랑합니까? 그러나 그것은 오히려 더 강하게 [27] 당신의 머리 위로 쏟아져 내릴 것이며, 나의 방주는 안전하게 높이 떠 있을 것입니다. 왜냐하면 [28] 당신은 그토록 많고 위대한 인물들에게 최고의 어리석음과 무모함을 동시에 돌리고 있기 때문입니다. [29] 당신은 그들이 글과 삶과 죽음으로, 성경에 정통하여 그것을 주장했다고 쓰면서도, [30] 정작 그 성경은 어둡고 모호하다고 주장합니다. 이것은 그들을 [31] 아는 데 있어서는 가장 무지하고, 주장하는 데 있어서는 가장 어리석다고 만드는 것 외에 아무것도 아닙니다. 그렇게는 [32] 저 사적인 멸시자인 나조차도 그들을 존중하지 않았을 텐데, 저 공적인 [33] 찬양자인 당신은 그리하고 있습니다.
3. 학술 장치 번역 (Translation of the Apparatus)
- [WA 행 7-11] 에라스무스 『자유의지론』 인용문:
Diatribe.-> [에라스무스가 『자유의지론』에서 한 말을 루터가 인용함].
- [WA 행 18-23] 에라스무스 『자유의지론』 인용문:
Diatribe.-> [에라스무스가 『자유의지론』에서 한 말을 루터가 인용함].
- [WA 행 26] 성경 인용 출처: 1. Mose 7, 17
WA 18, 661페이지 번역
1. 라틴어 본문 (Latin Text with Line Numbers)
[1] Cornuto igitur (quod aiunt) hic te syllogismo teneo. Utrum enim [2] falsum esse oportet; Vel illud quod dicis, illos fuisse admirabiles peritia [3] sacrarum literarum, vita et martyrio; Vel illud quod dicis, Scripturam non [4] esse dilucidam. Verum cum huc potius rapiaris, ut scripturas non dilucidas [5] esse credas (hoc enim toto libello agis), reliquum fit, ut vel animi vel [6] adulandi gratia nequaquam serio illos dixeris peritissimos scripturae et martyres [7] Christi, tantum ut rudi vulgo fucum, Luthero autem negocium faceres [8] et caussam eius inanibus verbis gravares odio et contemptu. Ego vero [9] neutrum verum, sed utrunque falsum dico. Primum, scripturas esse lucidissimas, [10] Deinde illos quatenus liberum arbitrium asserunt, esse imperitissimos [11] sacrarum literarum, tum illud neque vita, neque morte, solum vero [12] stilo, sed peregrinante animo asseruisse. Quare hanc disputatiunculam sic [13] concludo: Per scripturam ut obscuram hactenus nihil certi definitum est [14] nec definiri potest de libero arbitrio, te ipso teste. Per vitam vero omnium [15] hominum ab initio mundi nihil est ostensum pro libero arbitrio, ut superius [16] est dictum.¹ Docere igitur aliquid, quod intra scripturas non est ullo verbo [17] praescriptum et extra scripturas non est ullo facto monstratum, hoc non [18] pertinet ad dogmata Christianorum, sed ad narrationes veras Luciani, nisi [19] quod Lucianus ioco et prudenter rebus ludicris ludens neminem fallit neque [20] laedit, Isti vero nostri re seria et quae ad aeternam salutem pertinet, [21] insaniunt in perditione innumerabilium animarum. Sic et ego absolverim [22] totam hanc quaestionem de libero arbitrio etiam testimonio adversariorum [23] mecum faciente et illis ipsis pugnante, cum fortior probatio nulla sit, [24] quam ipsius, qui reus est, propria confessio et testimonium contra seipsum. [25] Verum quia Paulus praecipit vaniloquos epistomisin, caussam ipsam [26] aggrediamur, et ordine quo incedit Diatribe, rem tractemus, ut primum [27] confutemus argumenta pro libero arbitrio adducta, deinde confutata nostra [28] defendamus, tandem contra liberum arbitrium pro gratia Dei pugnemus.
[29] Ac primum ab ipsa definitione recte faciemus initium, Qua sic definis [30] liberum arbitrium: Porro liberum arbitrium hoc loco sentimus vim humanae [31] voluntatis, qua se possit homo applicare ad ea, quae perducunt ad aeternam [32] salutem, aut ab iisdem avertere. Prudenter sane definitio a te nuda ponitur,
2. 한국어 번역 (Korean Translation with Line Numbers)
[1] 그러므로 저는 여기서 소위 ‘뿔 달린 삼단논법’(
syllogismo cornuto)으로 당신을 붙잡습니다. 둘 중 하나는 [2] 반드시 거짓이어야 하기 때문입니다. 즉, 당신이 말한 바, 그들이 성경에 대한 경이로운 지식과 [3] 삶과 순교로써 뛰어났다는 것이 거짓이거나, 혹은 당신이 말한 바, 성경이 [4] 명료하지 않다는 것이 거짓이거나 둘 중 하나입니다. 그런데 당신은 성경이 명료하지 않다고 믿는 쪽으로 [5] 더 기울어져 있으니(당신은 이 책 전체에서 그렇게 하고 있습니다), 남는 것은 당신이 마음에서 우러나서나 [6] 아첨하기 위해서가 아니라, 결코 진지하지 않게 그들을 성경에 정통한 자들과 그리스도의 순교자들이라고 [7] 말했다는 결론뿐입니다. 이는 단지 무지한 대중을 속이고, 루터에게는 곤란을 안겨주며, [8] 공허한 말로 그의 대의를 증오와 멸시로 무겁게 짓누르기 위함입니다. 그러나 저는 [9] 둘 다 진실이 아니며, 양쪽 모두 거짓이라고 말합니다. 첫째, 성경은 지극히 명료합니다. [10] 둘째, 그들이 자유의지를 주장하는 한에 있어서, 그들은 [11] 성경에 지극히 무지하며, 삶으로나 죽음으로가 아니라, 오직 펜으로만, [12] 그것도 방황하는 마음으로 그것을 주장했을 뿐입니다. 그러므로 저는 이 작은 논쟁을 이렇게 [13] 결론짓겠습니다. 당신 자신의 증언에 따르면, 어두운 성경을 통해서는 지금까지 자유의지에 대해 아무것도 확실하게 정의된 바가 [14] 없으며, 또한 정의될 수도 없습니다. 그리고 모든 사람의 삶을 통해서는, [15] 세상의 시작부터 자유의지를 옹호하는 것은 아무것도 나타난 바가 없으니, 위에서 [16] 말한 바와 같습니다.¹ 그러므로 성경 안에서 어떤 말씀으로도 [17] 규정되지 않고, 성경 밖에서 어떤 행위로도 증명되지 않은 것을 가르치는 것은 [18] 기독교의 교리(dogmata Christianorum)에 속하는 것이 아니라, 루키아노스의 진정한 이야기에 속하는 것입니다. [19] 다만 루키아노스는 농담으로, 그리고 신중하게 우스꽝스러운 일들을 가지고 장난치며 아무도 속이거나 [20] 해치지 않지만, 우리의 저 사람들은 진지한 문제, 즉 영원한 구원에 관한 문제에 있어서 [21] 수많은 영혼들의 파멸 속에서 미쳐 날뛰고 있습니다. 이처럼 저는 자유의지에 관한 [22] 이 모든 질문을, 심지어 대적자들의 증언이 [23] 나와 함께하고 그들 자신과는 싸우는 것을 통해 해결할 수 있습니다. 피고인 자신의 [24] 고백과 자신에게 불리한 증언보다 더 강력한 증명은 없기 때문입니다. [25] 그러나 바울이 헛된 말을 하는 자들의 입을 막으라고 명했으니, 이제 문제 자체를 [26] 다룹시다. 그리고 『자유의지론』이 진행하는 순서에 따라 문제를 다루어, 첫째로 [27] 자유의지를 옹호하기 위해 제시된 논증들을 논파하고, 그 다음으로 논박당한 우리의 주장을 [28] 옹호하며, 마지막으로 하나님의 은혜를 위해 자유의지에 맞서 싸웁시다.[29] 그리고 먼저 정의 자체에서 시작하는 것이 옳을 것입니다. 당신은 자유의지를 [30] 이렇게 정의합니다: "더 나아가, 우리는 이 자리에서 자유의지를, 인간이 영원한 [31] 구원으로 인도하는 것들로 자신을 이끌거나, [32] 혹은 그것들로부터 돌아설 수 있는 인간 의지의 힘으로 이해한다." 당신은 참으로 신중하게도 정의를 아무런 설명 없이 제시했습니다.
3. 학술 장치 번역 (Translation of the Apparatus)
- [WA 행 16] 편집자 주석:
1) S. 641 ff.-> [1] 641쪽 이하 참조.
- [WA 행 25] 성경 인용 출처: Tit. 1, 11
- [WA 행 30-32] 에라스무스 『자유의지론』 인용문:
Diatribe.-> [에라스무스가 『자유의지론』에서 한 말을 루터가 인용함].