Luther - 노예의지론(De servo arbitrio)/part1 | WA 18, 645-646
Kerygma Academic Reader

part1 | WA 18, 645-646

20/ 92
이 장의 길잡이원전 좌표와 핵심 용어22% · 열기

읽기 순서

본문을 먼저 읽고, 밑줄 용어는 클릭해서 뜻을 확인한 다음 원전 좌표로 돌아가 보세요.

원전 좌표

2

핵심 용어

표시된 용어가 아직 없습니다.

WA 18, 645페이지 번역

1. 라틴어 본문 (Latin Text with Line Numbers)

[1] enim dictu facilius? nec hoc est virorum eruditissimorum et sanctissimorum [2] tot saeculis approbatorum, sed nominandus est infans (ut aiunt germanico [3] proverbio)¹, definiendum, quae sit illa vis, quid faciat, quid patiatur, quid [4] accidat. Exempli causa, crassissime enim dicam, hoc queritur: An illa vis [5] vel orare, vel ieiunare, vel laborare, vel corpus fatigare, vel elemosynam [6] dare, vel aliud huiusmodi debeat vel conetur. Si enim vis est, aliquid operis [7] molietur. Sed hic estis ranis Seriphiis et piscibus magis muti.² Et quomodo [8] definiretis? cum vestro ipsorum testimonio sitis adhuc de ipsa vi [9] incerti, varii inter vos et inconstantes vobis ipsis. Quid fiet de definitione, [10] cum definitum ipsum sibi non constet? Sed esto, quod post annos Platonis [11] aliquando inter vos de vi conveniat, tum demum eius opus esse orare [12] vel ieiunare definiatur, quod adhuc forte in Platonicis Ideis latet. Quis [13] nos certos faciet, id verum esse, id Deo placere, nosque tuto rectum agere? [14] praesertim cum ipsi fateamini, esse rem humanam, quae spiritus testimonium [15] non habeat, ut quae Philosophis iactata et in mundo fuerit, antequam Christus [16] veniret et spiritus de coelo mitteretur, ut certissimum sit, non de coelo [17] missum, sed e terra iam ante natum hoc dogma, ideo magno opus testimonio, [18] ut certum et verum esse confirmetur.

2. 한국어 번역 (Korean Translation with Line Numbers)

[1] 이보다 더 쉬운 말이 어디 있겠습니까? 그러나 이것은 그토록 여러 세기 동안 인정받아 온, [2] 가장 박식하고 거룩한 사람들의 방식이 아닙니다. 오히려 (독일 속담에 이르기를) ‘아기의 이름을 지어주어야’¹ 합니다. 즉, 그 힘(vis)이 무엇인지, 그것이 무엇을 행하고(faciat), 무엇을 겪으며(patiatur), [3] 그 힘에 무슨 일이 일어나는지(accidat) 정의해야 합니다. [4] 예를 들어, 가장 노골적으로 말해서, 문제는 이것입니다. 그 힘(vis)이 [5] 기도하거나, 금식하거나, 노동하거나, 몸을 단련하거나, 자선을 [6] 베풀거나, 혹은 이와 유사한 다른 어떤 것을 해야 하거나 시도합니까? 만일 그것이 힘(vis)이라면, 어떤 행위(operis)를 [7] 일으킬 것이기 때문입니다. 그러나 이 점에 대해 당신들은 세리포스의 개구리나 물고기보다 더 말이 없습니다.² 그리고 당신들이 어떻게 그것을 [8] 정의할 수 있겠습니까? 당신들 스스로의 증언에 따르면, 당신들은 아직 그 힘(vi) 자체에 대해 [9] 확신이 없고, 당신들 사이에서도 의견이 다르며, 스스로도 일관성이 없지 않습니까. 정의되어야 할 [10] 대상 자체가 스스로 일치하지 않는데, 그 정의인들 어찌 되겠습니까? 그러나 좋다 칩시다. 설령 플라톤의 해가 지난 후에야 [11] 당신들 사이에서 그 힘(vi)에 대한 합의가 이루어지고, 마침내 그 힘의 행위(opus)가 기도나 [12] 금식—아마도 아직 플라톤의 이데아 속에 숨어 있는—이라고 정의된다 한들, 누가 [13] 우리에게 그것이 진리이며, 하나님을 기쁘시게 하는 것이며, 우리가 안전하게 올바른 일을 행하는 것이라고 확신시켜 주겠습니까? [14] 특히 당신들 스스로 그것이 영(spiritus)의 증언을 가지지 못한 인간적인 것(rem humanam)이라고 고백하는 바, [15] 그것은 그리스도께서 오시고 영이 하늘로부터 [16] 보내지시기 전에, 이미 철학자들 사이에서 논의되고 세상에 있었던 것이기 때문입니다. 그러므로 이 교리(dogma)가 하늘에서 [17] 보내진 것이 아니라 이미 오래전에 땅에서 태어난 것임은 아주 확실하며, 따라서 그것이 [18] 확실하고 참되다는 것을 확증하기 위해서는 대단한 증언이 필요합니다.

3. 학술 장치 번역 (Translation of the Apparatus)

  • [WA 행 2-3] 편집자 주석:

    • 1) Vgl. Wander 2, 1321 Nr. 1114 ‘Das Kind muß doch einen Namen haben’. -> [1] [Wander, 『독일 속담 사전』 2권, 1321쪽, 1114번 ‘아기는 이름을 가져야만 한다’ 참조].
  • [WA 행 7] 편집자 주석:

    • 2) Plin. 8, 83, 2. -> [2] [플리니우스, 『박물지』 8권, 83, 2].
  • [WA 행 8-746, 11] 편집자 주석: 에라스무스 『자유의지론』 인용문:

    Diatribe: .. quantum valeat in nobis liberum arbitrium post peccatum et ante gratiam, mire variant et veterum et recentiorum sententiae, dum alius aliud spectat. Qui vitabant desperationem ac securitatem, sed ad spem et conatum acuere volebant homines, plus tribuebant libero arbitrio. Pelagius docuit semel liberata sanataque per gratiam hominis voluntate non opus esse nova gratia, sed liberi arbitrii praesidiis pertingi posse ad salutem aeternam, ... Qui Scoti placitis addicti sunt, proniores sunt in favorem liberi arbitrii, cuius tantam vim esse credunt, ut homo nondum accepta gratia, quae peccatum abolet, naturae viribus exercere posset opera moraliter, ut vocant, bona, quibus non de condigno, sed de congruo promereantur gratiam gratum facientem .. Ab his alii ex diametro, quod aiunt, dissentientes contendunt omnia illa opera quantumvis moraliter bona fuisse deo detestabilia, .. quod non proficiscerentur ex fide et charitate in deum. .. Sanctus Augustinus et qui hunc sequuntur, considerantes, quanta sit pernicies verae pietatis hominem fidere suis viribus, propensiores sunt in favorem gratiae, quam ubique Paulus inculcat ..; hanc gratiam alii praevenientem vocant, Augustinus operantem. Nam et fides quae ianua est salutis, gratuitum dei donum est. Huic additam charitatem per uberius donum spiritus appellat gratiam cooperantem, quod semper adsit conantibus, donec assequantur quod expetunt, sed ita tamen, ut cum simul idem opus operentur liberum arbitrium et gratia, gratia tamen dux sit operis non comes. Quanquam hanc quoque sententiam dividunt quidam dicentes: si consyderes opus iuxta naturam suam, potiorem caussam esse voluntatem hominis, sin iuxta quod promeretur, gratiam esse potiorem. Porro fides quae praestat ut velimus salutifera, et charitas quae praestat ne frustra velimus, non tam tempore distincta sunt quam natura, possunt tamen utraque temporariis accessibus augeri. Itaque cum gratia significet beneficium gratis datum, tres aut, si mavis. quatuor gratias ponere licebit. Unam natura insitam et per peccatum viciatam, ut diximus, non extinctam, quam quidem vocant influxum naturalem. Haec omnium communis manet etiam perseverantibus in peccato, liberum est enim illis loqui, tacere, sedere surgere, sublevare pauperem, legere libros sacros, audire contionem, sic tamen ut ista secundum opinionem quorundam nihil conducant ad vitam aeternam. Nec desunt tamen qui consyderata immensa Dei bonitate dicant hactenus hominem proficere huiusmodi benefactis, ut praeparetur ad gratiam ac Dei misericordiam erga se provocet. Quanquam sunt qui negent haec etiam fieri posse sine gratia peculiari. Haec gratia quoniam est omnium communis, non dicitur gratia.... Altera est gratia peculiaris, qua Deus ex sua misericordia peccatorem nihil promeritum stimulat ad resipiscentiam ... Itaque peccator adiutus secunda gratia quam diximus operantem displicit sibi, tametsi nondum exuit affectum peccandi, tamen eleemosynis, precibus, intentus sacris studiis, audiendis contionibus, interpellandis piis hominibus, ut pro se deum orent, aliisque factis moraliter, ut vocant, bonis, summae illius gratiae velut candidatum quendam agit. Existimant autem gratiam quam nunc secundam facimus, per dei bonitatem nulli mortalium deesse, quod divina benignitas singulis in hac vita suppeditet idoneas occasiones, per quas possit resipiscere, si, quod reliquum est in ipsorum arbitrio, pro viribus accommodent ad opem numinis velut invitantis non compellentis ad meliora. Hoc autem putant esse in nostro arbitrio, ut voluntatem nostram applicemus ad gratiam aut avertamus ab ea .. Quoniam autem immensa Dei charitas erga genus humanum non patitur hominem frustrari, etiam illa gratia quam gratum facientem vocant, si totis viribus eam ambierit, fit, ut nemo peccator debeat esse securus, nemo rursus debeat desperare, fit item illud, ut nemo pereat nisi suo vitio ... Ergo qui longissime fugiunt a Pelagio, plurimum tribuunt gratiae, libero arbitrio pene nihil, nec tamen in totum tollunt .. Horum sententia satis videtur probabilis, quod relinquat homini studium et conatum, et tamen non relinquit, quod suis ascribat viribus. Sed durior est istorum opinio, qui contendunt liberum arbitrium ad nihil valere nisi ad peccandum, solam gratiam in nobis operari bonum opus, non per liberum arbitrium aut cum libero arbitrio, sed in libero arbitrio .. Durissima videtur omnium sententia, qui dicunt liberum arbitrium inane nomen esse nec quicquam valere aut valuisse vel in angelis, vel in Adam, vel in nobis, nec ante gratiam, nec post gratiam, sed Deum tam mala quam bona operari in nobis omniaque quae fiunt, esse merae necessitatis. Itaque cum his duabus postremis mihi potissimum erit conflictatio.

    『자유의지론』: ...죄 이후 그리고 은혜 이전에 우리 안에서 자유의지가 얼마나 힘을 발휘하는지에 관해 고대와 근대의 견해는 놀랍도록 다양하며, 저마다 다른 점을 주목합니다. 절망과 안일을 피하고, 사람들을 소망과 노력으로 이끌고자 했던 이들은 자유의지에 더 많은 것을 돌렸습니다. 펠라기우스는 인간의 의지가 은혜로 한번 해방되고 치유되면 새로운 은혜가 필요 없으며, 자유의지의 힘만으로 영생에 이를 수 있다고 가르쳤습니다. ... 스코투스의 견해에 동조하는 이들은 자유의지에 더 우호적이어서, 은혜를 아직 받지 못한 사람이라도 본성의 힘으로 소위 ‘도덕적으로 선한’(moraliter bona) 행위를 할 수 있으며, 이를 통해 ‘합당하게는’(de condigno) 아니나 ‘적합하게는’(de congruo) ‘은혜롭게 하는 은혜’(gratiam gratum facientem)를 얻을 수 있다고 믿습니다. ... 이들과 정반대로 반대하는 이들은, 그러한 모든 행위는 설령 도덕적으로 선하다 할지라도 하나님께는 가증스러운 것이라고 주장하는데, ... 그것이 하나님을 향한 믿음과 사랑에서 나오지 않았기 때문입니다. ... 성 아우구스티누스와 그를 따르는 이들은, 인간이 자신의 힘을 신뢰하는 것이 참된 경건에 얼마나 큰 해악이 되는지를 고려하여, 바울이 곳곳에서 강조하는 은혜에 더 우호적입니다. ... 어떤 이들은 이 은혜를 ‘선행하는 은혜’(praevenientem)라 부르고, 아우구스티누스는 ‘작동하는 은혜’(operantem)라고 부릅니다. 구원의 문인 믿음조차도 하나님의 거저 주시는 선물이기 때문입니다. 여기에 더 풍성한 영의 선물로 더해진 사랑을 그는 ‘협력하는 은혜’(cooperantem)라고 부르는데, 이는 노력하는 자들이 그들이 구하는 것을 얻을 때까지 항상 함께하기 때문입니다. 그러나 자유의지와 은혜가 동시에 같은 일을 하더라도, 은혜는 그 일의 동반자가 아니라 인도자입니다. 비록 어떤 이들은 이 견해를 나누어 말하기를, 만일 행위를 그 본성에 따라 고찰한다면 인간의 의지가 더 주된 원인이고, 공로를 얻는다는 측면에서 고찰한다면 은혜가 더 주된 원인이라고 합니다. ... 믿음은 우리가 구원에 이르는 것들을 원하게 하고, 사랑은 우리가 헛되이 원하지 않게 하는데, 이 둘은 시간적으로라기보다는 본성적으로 구분됩니다. ... 따라서 ‘은혜’(gratia)가 거저 주어진 혜택을 의미하므로, 세 가지 혹은 원한다면 네 가지 은혜를 설정할 수 있습니다. 첫째는 본성에 내재했으나 죄로 인해 손상되었지만, 우리가 말했듯 소멸되지는 않은 은혜인데, 이를 ‘자연적 유입’(influxum naturalem)이라 부릅니다. 이것은 죄 가운데 머무는 자들에게도 공통적으로 남아있어, 그들이 말하고, 침묵하고, 앉고, 일어서고, 가난한 자를 돕고, 성경을 읽고, 설교를 듣는 것이 자유롭습니다. ... 그럼에도 불구하고 어떤 이들은 하나님의 무한한 선하심을 고려하여, 인간이 이러한 선행을 통해 은혜를 준비하고 자신을 향한 하나님의 자비를 불러일으킬 수 있다고 말합니다. 비록 어떤 이들은 심지어 이런 행위들도 특별한 은혜(gratia peculiari) 없이는 불가능하다고 부정하지만 말입니다. ... 둘째는 특별한 은혜(gratia peculiaris)로서, 하나님께서 자신의 자비로 아무 공로 없는 죄인을 회개하도록 자극하시는 것입니다. ... 따라서 우리가 ‘작동하는 은혜’(operantem)라고 말한 두 번째 은혜의 도움을 받은 죄인은, 비록 아직 죄를 짓고자 하는 감정을 벗어버리지는 못했지만, 자신에게 실망하게 됩니다. 그럼에도 불구하고 그는 자선, 기도, 성경 연구에 힘쓰고, 설교를 듣고, 경건한 사람들에게 자신을 위해 기도해달라고 요청하는 등, 소위 도덕적으로 선한 행위를 통해 저 최고의 은혜의 후보자처럼 행동합니다. ... 그러나 그들은 이것이 우리의 의지에 달려 있다고 생각합니다. 즉 우리의 의지를 은혜로 향하게 할지, 아니면 은혜로부터 돌아서게 할지가 말입니다. ... 그러므로 펠라기우스로부터 가장 멀리 떨어져 있는 이들은 은혜에 가장 많은 것을 돌리고, 자유의지에는 거의 아무것도 돌리지 않으면서도, 그것을 완전히 제거하지는 않습니다. ... 이들의 견해는 꽤나 개연성이 있어 보이는데, 왜냐하면 그것이 인간에게 노력(studium)과 시도(conatum)를 남겨두면서도, 자신의 힘으로 돌릴 것은 남겨두지 않기 때문입니다. 그러나 자유의지는 죄를 짓는 것 외에는 아무 소용이 없으며, 오직 은혜만이 우리 안에서 선한 행위를 이룬다고 주장하는 이들의 견해는 더 가혹합니다. ... 가장 가혹한 견해는, 자유의지가 공허한 이름(inane nomen)이며, 천사에게서나 아담에게서나 우리에게서나, 은혜 이전에도 은혜 이후에도 아무런 힘도 발휘하지 못했으며, 하나님께서 선과 악을 모두 우리 안에서 이루시고, 일어나는 모든 일은 순전한 필연성(merae necessitatis)에 속한다고 말하는 이들의 견해입니다. 그러므로 나는 이 마지막 두 견해와 주로 싸우게 될 것입니다.


WA 18, 646페이지 번역

1. 라틴어 본문 (Latin Text with Line Numbers)

[1] aliquando inter vos de vi ipsa conveniat, tum definiatur eius opus esse orare, [2] ieiunare vel aliquid tale, quod adhuc forte in Platonicis idaeis latet, Quis [3] nos certos faciet id esse verum, id placere Deo, nosque tuto rectum agere? [4] praesertim, cum ipsi fateamini esse rem humanam, quae spiritus testimonium [5] non habet, ut quae Philosophis iactata et in mundo fuerit, antequam Christus [6] veniret et spiritus de coelo mitteretur, ut certissimum sit, non de coelo [7] missum, sed e terra iam ante natum hoc dogma, ideo magno opus testimonio, [8] ut certum et verum esse confirmetur.

[9] Simus ergo nos privati et pauci, vos vel publicani et multi, nos rudes, [10] vos eruditissimi, vos ingeniosissimi, nos crassi, nos heri nati, vos Deucalione¹ [11] antiquiores, nos nunquam recepti, vos tot saeculis approbati, Denique nos [12] peccatores, carnales, socordes, vos sanctimonia, spiritu, miraculis metuendi

2. 한국어 번역 (Korean Translation with Line Numbers)

[1] (페이지 연속) 당신들 사이에서 그 힘(vi) 자체에 대한 합의가 이루어지고, 마침내 그 힘의 행위(opus)가 기도나 [2] 금식, 혹은 그와 비슷한 어떤 것—아마도 아직 플라톤의 이데아 속에 숨어 있는—이라고 정의된다 한들, 누가 [3] 우리에게 그것이 진리이며, 하나님을 기쁘시게 하는 것이며, 우리가 안전하게 올바른 일을 행하는 것이라고 확신시켜 주겠습니까? [4] 특히 당신들 스스로 그것이 영(spiritus)의 증언을 가지지 못한 인간적인 것(rem humanam)이라고 고백하는 바, [5] 그것은 그리스도께서 오시고 영이 하늘로부터 [6] 보내지시기 전에, 이미 철학자들 사이에서 논의되고 세상에 있었던 것이기 때문입니다. 그러므로 이 교리(dogma)가 하늘에서 [7] 보내진 것이 아니라 이미 오래전에 땅에서 태어난 것임은 아주 확실하며, 따라서 그것이 [8] 확실하고 참되다는 것을 확증하기 위해서는 대단한 증언이 필요합니다.

[9] 그러니 우리는 사적인 개인이며 소수이고, 당신들은 공적인 인물이며 다수라 합시다. 우리는 무지하고, [10] 당신들은 가장 박식하며, 우리는 둔하고 당신들은 가장 천재적이라 합시다. 우리는 어제 태어났고, 당신들은 데우칼리온¹보다 [11] 더 오래되었으며, 우리는 결코 인정받지 못했고 당신들은 여러 세기 동안 인정받았다 합시다. 끝으로 우리는 [12] 죄인이고, 육적이며, 게으르고, 당신들은 거룩함과 영과 기적으로 경외의 대상이라 합시다.

3. 학술 장치 번역 (Translation of the Apparatus)

  • [WA 행 5] 편집자 주석:
    • Vgl. den Anfang der Diatribe: .. haec materia iam olim philosophorum, deinde theologorum etiam .. ingenia mirum in modum exercuit . . -> [『자유의지론』 서두 참조: ... 이 주제는 이미 오래전부터 철학자들과 그 후 신학자들의 지성을 놀랍도록 단련시켰다...]
  • [WA 행 10] 편집자 주석:
    • 1) Ovid, Metam. 1, 318 ff. -> [1] [오비디우스, 『변신 이야기』 1권, 318행 이하].